Topic-icon Ziemiaństwo z okolic Częstochowy 1793 – 1945

2 miesiąc 12 godzin temu #40816 przez Krzysztof Łągiewka
Rodziny szlacheckie z okolic Koziegłów w książkach Władysława Frocha o dziejach Rzeniszowa i Markowic.
Władysław Froch, Dzieje Rzeniszowa i Markowic od średniowiecza do końca I wojny światowej, Lublin 1999:
s. 8 Jako ciekawą wiadomość chciałbym zasygnalizować, żew Mysłowie mieszkała szlachta zagrodowa, więc i kmiecie nie odrabiali tam
pańszczyzny, gdyż folwark szlachecki został częściowo rozdrobniony między
potomków dziedzica. Jednym z przedstawicieli tej szlachty zagrodowej był w 1867
roku Józef Konopnicki, który określił siebie w aktach metrykalnych jako
„cząstkowy posiadacz dóbr mysłowskich”. Wyjątkowa przeszłość tej wsi niejako
podsuwa myśl, aby ktoś z tamtejszych nauczycieli o zainteresowaniach
historycznych opracował dzieje szlachty zagrodowej Mysłowa na podstawie
dokumentów znajdujących się w archiwum parafii Koziegłówki. Byłaby to bardzo
ciekawa książka. W archiwum tejże parafii znajduje się również wiele ciekawych
materiałów do historii dworu szlacheckiego w Pińczycach i w Osieku. W
szczególności dwór w Pińczycach był w poprzednich wiekach bardzo prężnym
ośrodkiem życia gospodarczego, kulturalnego i towarzyskiego. 
s. 17 W roku 1564 dziedzic Mysłowa, Andrzej Ciszewski za 250 florenów (równowartość ponad 900 korców żyta) wykupił prawo ściągania dziesięciny z następujących wsi: Lgota, Pińczyce, Koziegłówki, Winowno, Markowice, Rzeniszów i Żelisławice.
s. 20 Pod koniec XVII w. ks. Wojciech Porębski, syndziedzica z Mysłowa był kaznodzieją, zaś ks. Andrzej Porębski z Mysłowa,
również pochodzenia szlacheckiego piastował godność wikariusza w Koziegłówkach.
s. 21 W początkach XVIII w. mieszkała w Markowicachrodzina szlachecka Cybulskich. Prawdopodobnie byli oni dzierżawcami sołectwa.
s. 22 Z tej rodziny wywodził się ks. Józef Cybulski,wikariusz w Irządzach w 1730 r., a także podstarości w Koziegłowach w 1732 r.
Szlachcic Bogusławski mieszkał w Rzeniszowie w 1770 r. prawdopodobnie pełniąc
funkcję administratora folwarku biskupiego. W dwa lata później zarządcą tego
folwarku był Piotrowski, zapewne także pochodzenia szlacheckiego, gdyż
przyjaźnił się z Żyrowskim, dziedzicem Kamienicy Polskiej. 
s. 24 Przed I rozbiorem Polski (przed rokiem 1772)dzierżawcą folwarku w Rzeniszowie i Markowicach był Bohusz Bojucki, burgrabia
Wawelu, właściciel dworu w Pińczycach.
s. 30 Na przełomie XVIII i XIX w. mieszkały w Rzeniszowienastępujące osoby z rodzin szlacheckich: Anna Brzechwina, Antoni Bolechowski i
Barbara Jaszewska. Natomiast w Markowicach: Kazimierz Bogucki z żoną Wiktorią
(1804), Anna Kasprzycka (1807), Józef i Salomea Tyszkiewiczowie (1784). Józef
Karoński dziedzic Osieka, Koclina, Brzezin i części Mysłowa był w roku 1808
radcą siewierskiej komory celnej. 
s. 31 W dniu 17 marca 1814 r. kapitan wojsk rosyjskichMaciej Hołowaty asystował przy chrzcie dziecka Karola i Małgorzaty Konieczków z
Osieka wespół z szlachcianką Antoniną Paciorkowską. Chrzestnymi dziecka byli
Ksawera Karońska, dziedziczka Osieka i Jan Bontani, właściciel majątku w
Pińczycach. 
s. 40 W roku 1835 ukazem carskim nadano kilka majątkówklucza koziegłowskiego gen. mjr Pankratieffowi. W kluczu tym znajdował się
również Rzeniszów i Markowice.
s. 44 W roku 1854 dziedzicem majątków kluczakoziegłowskiego był Włodzimierz Pankratieff, prawdopodobnie syn wyżej
wspomnianego generała, któremu car te dobra podarował. Nowy dziedzic sprawował
funkcję wyższego urzędnika do specjalnych poruczeń przy namiestniku Królestwa.
Piastował też godność kamerdynera dworu carskiego. Aczkolwiek sam był wyznania
prawosławnego, to jednak stał się kolatorem kościołów w Koziegłowach i
Koziegłówkach i udzielał tak zwanej prezenty kandydatom na proboszczów w tych
parafiach. 
s. 61 - 62 Mieszkańcy Rzeniszowa i okolicznych wsi w dobiepowstania styczniowego. Na folwarku znajdowały się dwa niezbyt duże domy
mieszkalne zajmowane przez administratorów, ekonomów, służbę dworską i
rzemieślników zatrudnionych w folwarku i gorzelni. Pozostali pracownicy
folwarku mieszkali na wsi, a byli to głównie komornicy i wyrobnicy, czyli
chłopi bezrolni. Mieszkańcy folwarku wraz ze stałymi pracownikami ze wsi stanowili
grupę najmniejszą, ale bardzo wpływową i ważną, górującą wykształceniem i
wiedza fachową z zakresu rolnictwa i różnych rzemiosł nad grupą chłopską. W tym
okresie współadministratorem folwarku był Kazimierz Irzykowski (1861) w wieku
32 lat. Mieszkał on wraz z żoną Florentyną z Paszowskich, pochodzącą z
Koziegłów. W kilka lat później rządcą prywatnym dóbr koziegłowskich,
mieszkającym w Rzeniszowie był Jan Konarzewski wraz z żoną Teklą ze
Stroniellów. W roku 1865 chrzcili oni w Koziegłówkach syna Stanisława Józefa.
Światkami aktu urodzenia byli dwaj miejscowi gospodarze, a chrzestnymi Józef
Dobrzelewski i Emilia Frączykiewicz, spoza Rzeniszowa. W tym czasie rolę
ekonoma pełnił Andrzej Rejment mający 23 lata. Jego żona Bronisława pochodziła
z Kosierkiewiczów. Gorzelanym w roku 1861 był Michał Arabski, a po kilku latach
Wawrzyniec Urbański, obaj umieli pisać. Karbowymi byli: Błażej Froch (1862) i
Józef Zakrzewski (1865), obaj przedtem pracowali w Markowicach. Obowiązki
fornali pełnili: Jan Jakubczyk (1861), Ignacy Rogacki (1862), Jan Jagielski
(1862), Wawrzyniec Derejczyk (1863). Kowalem na folwarku był Mikołaj Lorenz
(1864), a jego syn Błażej czeladnikiem w tym fachu (1867). Nie wiadomo na jakim
stanowisku pracował na folwarku Józef Rydzewski, który w roku 1866 mieszkał w
Rzeniszowie i był proszony w kumy przez organistę w Koziegłówkach,
Morowińskiego. Poza wymienionymi osobami pracowali jeszcze na folwarku rataje,
stangret, panny służebne, ale ich nazwiska nie zostały zapisane w aktach
parafialnych. 
s. 65 W omawianym okresie najbardziej rozwinięterzemiosło występowało we dworze w Pińczycach. Pracował tutaj cieśla Bogumił
Ulrych pochodzący z okolic Wielunia (1863). W latach 1862 i 1863 kowalami byli:
Józef Wiśniowski, Mikołaj Szyja o przydomku Studzik i Mateusz Jakubczyk. Inne
rzemiosła reprezentowali: Franciszek Celler – stolarz (1863), Józef Celler –
płóciennik, czyli tkacz (1862), Jan Żytkowski – majster profesji szewskiej
(1867), August Schild – piwowar (1862), Rajmund Bucholtz gorzelany (1866). Drugie
miejsce pod względem rozwoju rzemiosła wiejskiego miały Koziegłówki. Jako
kowale pracowali tu: Mikołaj Lorentz, który przedtem był zatrudniony na
folwarku w Rzeniszowie (1865). 
s. 66 - 70 Chów owiec na większą skalę był prowadzony wfolwarkach w Kuźnicy, Osieku i Pińczycach. Owczarzem w Kuźnicy był w roku 1866
Franciszek Czernecki, w Osieku Mateusz Pszeniczka (1858), w Mysłowie Walenty
Mańko (1870), w Pińczycach Jan Ochman (1863) i Jan Sokołowski (1867). Izydor
Nowodworski z Osieka pełnił obowiązki leśniczego w Łysej Górze koło Siewierza
(1864). W tym roku Ignacy Józef Nowodworski, prawdopodobnie brat Izydora był
dziedzicem dworu w Osieku. W 1865 r. burmistrz Woźnik Jan Radlik był proszony
na ojca chrzestnego przez Jana Gierłowskiego, poborcę opłat majoratu
koziegłowskiego, mieszkającego w Lgocie. W Osieku w 1862 r. mieszkała Elżbieta
Dyrkówna wraz z rodzicami pochodzącymi z Woźnik. Na jej ślubie świadkiem był
szlachcic z Mysłowa Józef Konopnicki. W Lgocie nauczycielami byli kolejno:
Stanisław Zajączkiewicz (1864) i Feliks Brzozowski (1867). O ich autorytecie
może świadczyć fakt, że np. chrzestnym Wandy, córki Zajączkiewicza był
nadleśniczy Kazimierz Kamiński ze Zrębicza za Żarkami, a Jana syna nauczyciela
Brzozowskiego do chrztu podawali: ks. Marian Smółka – co było wydarzeniem
bardzo rzadkim, a także Elżbieta Gierłowska, żona pooborcy majoratu w
Koziegłowach (1867). W dworze pińczyckim guwernerem był przed rokiem 1861
Wincenty Józef Sroczyński, który jako emeryt przebywał nadal w Pińczycach mając
u dziedzica Stojowskiego zapewnione utrzymanie. W Rzeniszowie sztukę pisania
opanowali pracownicy administracji folwarku i niektórzy fachowcy, jak np.
gorzelany Michał Arabski. W Mysłowie do takich należeli gospodarze wywodzący
się ze szlachty, jak np. Józef Konopnicki (1867) i Teofil Świerczewski (1865).
W omawianym okresie żadna rodzina szlachecka nie osiedliła się na stałe w
Rzeniszowie, jak i w Markowicach. Administratorowie folwarku w Rzeniszowie,
tacy jak Kazimierz Irzykowski (1861), Jan Konarzewski (1865) oraz ekonom
Andrzej Rejment należeli zapewne do szlachty zubożałej. Dwory szlacheckie
znajdowały się w Osieku i Pińczycach. Natomiast w Mysłowie mieszkała szlachta
zagrodowa. Zubożałym szlachcicem mysłowskim był zapewne wspomniany już Teofil
Świerczewski (vel Świerczowski). Gospodarował on na własnej części uzyskanej
przez jego przodków na skutek stopniowego podziału dóbr dworskich. Józef
Konopnicki tytułował się cząstkowym posiadaczem dóbr mysłowskich (1867), jego
żoną była Katarzyna Surmówna, pochodzenia chłopskiego. Jan Konopnicki z tej
samej rodziny szlacheckiej gospodarował także na własnej części byłego dworu. W
roku 1852 ożenił się z córką chłopa Marianną Dyrkówną. Posiadaczem własnej
części był również w 1852 r. Mateusz Jankowski. W tym okresie mieszkało w
Mysłowie około 10 rodzin pochodzenia szlacheckiego. W Pińczycach w dobie
powstania styczniowego dziedzicem wsi był Kazimierz Stojowski, sędzia pokoju
okręgu lelowskiego. Obowiązki rządcy folwarku pełnił Jan Juszkiewicz. Rodzina
Stojowskich była już w posiadaniu Pińczyc w I połowie XIX w. Świadczy o tym
piękna tablica nagrobna fundowana przez Stojowskich z Pińczyc ku czci ks.
Stanisława Jasińskiego, proboszcza koziegłowskiego. W Pińczycach czynny był w
owych czasach zabytkowy kościółek murowany z XVIII w. istniejący do dziś.
Stojowscy prawdopodobnie utrzymywali kapelana. W roku 1861 mieszkał też
organista filialny Jakub Radosz, odnotowany w księdze zgonów parafii
Koziegłówki. W tym roku Kazimierz Stojowski chrzcił w Koziegłówkach swoją córkę
Marię Kazimierę. Jej chrzestną była paryżanka Kamilla Maltzman, żona Polaka o
nazwisku Barcic. Maria Stojowska wyszła za mąż za Jana Kmitę, właściciela wsi
Wilków. Ich syn Jan, aplikant sądowy w Kielcach, zmarł w Pińczycach w wieku 24
lat, w roku 1861. Rodzina Stojowskich prawdopodobnie brała udział w powstaniu
styczniowym, gdyż po roku 1864 Pińczyce znalazły się pod administracją
urzędników carskich, a o dawnych właścicielach nie ma już wiadomości w aktach
parafialnych. Folwark w Osieku w roku 1861 był dzierżawiony przez Ludwika
Korulskiego, a funkcję rządcy sprawował Marek Gębocki. Po powstaniu zaś jego
właścicielem był Ignacy Józef Nowodworski (1864). Po pewnym czasie Nowodworscy
stali się również dziedzicami w Pińczycach. Ich grobowiec rodzinny z końca XIX
w. znajduje się na cmentarzu w Koziegłówkach, obok kaplicy. 
s. 75 Administrator folwarku w Rzeniszowie KazimierzIrzykowski prosił na świadków: Piotra Ćwiekowskiego, organistę z Koziegłówek i
Walentego Stefaniaka, sekretarza gminy Koziegłowy, a na chrzestnych: Sebastiana
Raszowskiego i jego żonę Kamilę z Koziegłów. Raszowski był bratem żony
administratora Irzykowskiego (1861). 
s. 79  Po upadku powstania większość ziemi należącej doproboszcza została skonfiskowana. Upadły też dwory w Osieku i Pińczycach oraz
rzemiosło.
s. 101 W latach 1897 – 1901 administratorem lub dzierżawcąfolwarku w Rzeniszowie był Józef Rutkiewicz. W tym okresie Rzeniszów nie
posiadał już browaru ani gorzelni. 
s. 103 - 105 W Koziegłowach mieszkał właściciel majoratuPankratiew. Jego syn Michał w roku 1883 podawał do chrztu Konstancję, córkę
Polaków z Markowic. Zarządcą majoratu w Koziegłowach był Jan Gierłowski,
pochodzący z Gdańska, a zamieszkały w Lgocie. Jego córka Anna brała ślub w
Koziegłówkach ze Stefanem Ruszkowskim w 1887 roku. Oboje nowożeńcy podpisali
akt ślubu po polsku. Świadkami tego ślubu byli: Jan Jaskulski – miejscowy
organista oraz Ignacy Stasiński – właściciel bufetu na stacji kolejowej w
Myszkowie. Administratorem folwarku w Koziegłówkach należącego do majoratu
Koziegłowskiego, był w tym okresie Feliks Rutkowski. W roku 1866 zmarł w
Koziegłówkach szlachcic Hipolit Kamocki. Jego tablica nagrobna zachowała się do
dziś. Znajduje się ona we fragmencie murów starego kościoła. W 1874 roku
zarządcą majątku w Pińczycach był Ambroży Zaborowski – radca dworu carskiego.
Jego żona Michalina pochodziła z rodziny hrabiowskiej – Miączyńskich. W tymże
roku chrzcili oni w Koziegłówskach syna Michała Piusa Piotra urodzonego przed
dwoma laty w Warszawie. Chrzestnymi byli: Antoni Będkowski – rolnik i Wanda
Potworska – szlachcianka z W. Księstwa Poznańskiego. Jako świadkowie wystąpili:
Tadeusz Kowalski – włodarz z Pińczyc i Adolf Sosnowski – miejscowy pisarz
gminny. Ojciec dziecka podpisał się po rosyjsku – jako radca dworu carskiego, a
Tadeusz Kowalski – po polsku. W roku 1876 odbył się chrzest drugiego syna z
rodziny Zaborowskich o imieniu Jan. Chrzestnymi byli: Zygmunt Zaborowski –
sędzia trybunału w Siedlcach i Maria Wrotnowska z Warszawy. Rolę świadków
spełniali: Adolf Sosnowski i Ksawery Celler – wójt pińczycki. Obaj świadkowie
podpisali się po rosyjsku. Przy chrzcie trzeciego syna – Bernarda w 1877 r. –
świadkowie Mikołaj Wiśniewski – ekonom pińczycki i Aleksander Szczerbiński
podpisali się po polsku. W roku 1887 dziedzicem Pińczyc był Bielski, a jego
plenipotentem Józef Rafalski. Żoną Rafalskiego była Amelia z Lasockich. Ich
córka też Amelia, poślubiła Walerego Samborskiego – zawiadowcę stacji kolejowej
w Myszkowie. Rolę świadków pełnili: Jan Jaskulski – organista z Koziegłówek i
Kazimierz Cichy – chłop z Pińczyc. Nowożeńcy i świadkowie podpisali się po
polsku. Józef Rafalski popierał staranie mieszkańców Pińczyc, aby kurisa
biskupia z Kielc utworzyła parafię w tej wsi. W tym czasie właścicielami dworu
w Osieku byli Nowodworscy. Rodzina ta pochodziła z Lady koło Pułtuska. Nabyła
ona Osiek i prawdopodobnie część Mysłowa. W roku 1863 zmarła w Osieku
dziedziczka Maria Nowodworska w wieku 30 lat. Jej mężem był Ignacy Nowodworski.
Córka Ignacego i Marianny z Grabowskich, Ludwika urodziła się w Warszawie, a w
roku 1887 w Koziegłówkach zawarła związek małżeński z Gustawem Michaelisem –
sędzią gminnym z Gzichowa koło Będzina. Michaelis pochodził z Nowego Dworu.
Świadkami przy ich ślubie byli: Izydor Nowodworski – rewizor lasów państwowych
z Łysej Góry, koło Siewierza, oraz Jan Jaskulski – organista z Koziegłówek.
Obaj świadkowie podpisali się po polsku. Natomiast ks. proboszcz jako urzędnik
stanu cywilnego podpisał się po rosyjsku. W roku 1883 właścicielem Osieka był
Tomasz Nowodworski. Jego ojciec Karol będący kiedyś pracownikiem urzędu
gubernialnego w Radomiu zmarł w Osieku w 1888 roku, przeżył 90 lat. Pomnik
Karola Nowodworskiego znajduje się na cmentarzu w Koziegłówkach, obok kaplicy.
W tym czasie potomkowie dawnej szlachty Mysłowa gospodarujący „na cząstkach”
dworskiej ziemi byli już uważani za chłopów. Właścicielami dóbr w Kuźnicy byli
w owym czasie Antoni i Maria Żórawscy. W roku 1883 chrzcili oni w Koziegłówkach
córkę Mariannę Antoninę. Jej chrzestni to dziadek: Wincentey Żórawski oraz
Antonina Białecka. Zarządcą folwarku w Markowicach w końcu XIX wieku był
Zakrzewski, pochodzenia szlacheckiego. Jego córka Petronela wyszła za mąż za
Franciszka Musialika, który był pisarzem na folwarku w Markowicach. Pochodził z
Markowic. Dziećmi Petroneli i Franciszka byli: Mikołaj, Aniela, Michał i
Jadwiga. W Rzeniszowie w 1897 r. dzierżawcą majątku był Józef Rutkiewicz. 
s. 138 W Rzeniszowie działała prywatna szkoła, w którejuczyła kuzynka Stefana Słonińskiego – dzierżawcy folwarku. Nazywano ją
rezydentką. Uczyła 15 dzieci. Nauka odbywała się tylko późną jesienią i zimą. 
s. 142 - 143 Tuż po ogłoszeniu niepodległości Polski rotmistrzMarian Słoniński z Rzeniszowa – były oficer armii rosyjskiej – rozpoczął
organizować III Ochotniczy Pułk Ułanów w Będzinie. Marian Słoniński był synem
Stefana – dzierżawcy folwarku w Rzeniszowie. Pod koniec wojny zamieszkał u
rodziców. W organizacji pułku ułanów pomagał mu Tomasz Torbus z Markowic. W
czasie wojny pracował on na posterunku żandarmerii niemieckiej w Koziegłowach –
jako stangret. Po rozbrojeniu Niemców w listopadzie 1918 r. przekazał bryczkę i
konie Słonińskiemu i sam jeździł z nim po wioskach powiatu będzińskiego w celu
werbowania ochotników do służby w ułanach. 
s. 150 - 151 Na przełomie XIX i XX wieku Józef Rutkiewicz zKoziegłów wraz z żoną Eufemią z Chętkowskich dzierżawili folwark w Rzeniszowie.
Dnia 10 lipca 1904 r. zmarł ich syn Józef, mający 32 lata, a w miesiąc później
córka Zdzisława. Świadkowie zgonu Zdzisławy złożyli podpisy w aktach
parafialnych: Jan Polak, dzierżawca folwarku w Kuźnicy – po polsku, a Jan
Galar, pisarz gminy Koziegłowy – po rosyjsku. Następnym dzierżawcą folwarku w
Rzeniszowie był Stefan Słoniński wraz żoną Heleną. W czasie I wojny światowej
obowiązki służby dworskiej pełnili: Piotr Żyła, Franciszek Pilis, Antoni
Madejski, Antoni Szimoch z Żarek i jego żona Julianna z Będkowskich. W roku
1915 Antoni Szimoch chrzcił dziecko, a chrzestnymi byli: Stefan Maszadro –
Nowodworski, dziedzic Osieka i Helena Słonińska. W pracach polowych na folwarku
w Rzeniszowie zatrudniano około 15 osób. Znaczenie gospodarcze folwarku było
wówczas niewielkie. Budynek po gorzelni uległ zniszczeniu. Od wielu lat
nieczynny był również browar. Zwiększyła się jednak wyraźnie kulturalna rola
folwarku. Zamieszkała tu jako rezydentka krewna Słonińskich prowadziła prywatną
szkółkę dla miejscowych dzieci. Słonińscy przyjaźnili się z proboszczem parafii
Koziegłówki ks. Tadeuszem Urbańskim. Młodszy syn Jan Słoniński studiował
teologię. W czasie wakacji spotykał się z młodzieżą, np. przy pracach polowych
na folwarku, w czasie których próbując swoich umiejętności kaznodziejskich
prosił o ocenę. Jego prymicje odbyły się w Koziegłówkach. Z czasem, już jako
wytrawny kaznodzieja prowadził rekolekcje w tej parafii. Po ich zakończeniu
spotkał się z mieszkańcami Rzeniszowa wspominając dawniejsze spotkania i próby
„głoszenia słowa Bożego podczas suszenia siana”. W roku 1918 spalił się dom
mieszkalny na folwarku i rodzina Słonińskich zamieszkała u Walów.
s. 152 W markowskim folwarku pracowali m.in. WładysławKnapik – kowal z Mijaczowa, Dionizy Margulec, Jan Gawęda – pastuch dworski
(1902). Pod względem oddziaływania na rozwój kultury we wsi wyższą pozycję
należy przypisać folwarkowi w Rzeniszowie. W Mysłowie stopniowo zanikają
nazwiska dawnej szlachty zagrodowej („siedzącej” na swych częściach ziemi).
Rodzina Świerczewskich przeniosła się do Koziegłów. Rodzina Kruzów skoligacona
była z Wieruszowskimi. Została tam jeszcze rodzina szlachecka Konstantego
Jankowskiego, którego żoną była Katarzyna z Zenderowskich (1907). Dwór w
Osieku, niegdyś bogaty i ludny chylił się ku upadkowi. W roku 1917 zmarła
ostatnia dziedziczka Ludwika z Nowodworskich, mająca 55 lat. Akt zgonu
podpisywał jako świadek 27 letni Stefan Maszadro, syn Władysława i Aleksandry z
Nowodworskich. Dwór i majątek po zmarłej odziedziczył jej szwagier Józef Karol
Izydor Nowodworski – kawaler mający 48 lat. Majątek w Kuźnicy arendował Jan
Pętak z Koziegłów. 
Władysław Froch, Dzieje Rzeniszowa i Markowic (1918 - 1945), Lublin 2003:
s. 10 - 11 W walkach pod Warszawą zginął bohaterską śmiercią pułkownik Marian Słoniński. Był on synem dzierżawcy folwarku Rzeniszów [chodzi o bitwę warszawską w sierpniu 1920 r.]. Z Rzeniszowa wrócili z wojny zdrowo spośród ochotników Jan Słoniński, brat Mariana. 
s. 16 Po parcelacji folwarku w Markowicach gospodarzemałorolni otrzymali po 3 ha gruntu, czyli przeszli do grupy średniorolnych.
Parcelacja folwarku przyczyniła się do tego, że gospodarstwa nie uległy
zbytniemu rozdrobnieniu.
s. 23 Dzięki parcelacji folwarku [Rzeniszów] przybyło 18nowych gospodarstw na „Hektarach”. W Nadleśnictwie mieszkały 3 rodziny:
nadleśniczy Kazimierz Borajkiewicz, sekretarz Bolesław Sowiński oraz stangret
Franciszek Bęben, późniejszy gajowy. Biuro Nadleśnictwa mieściło się w
administracji byłego folwarku. Natomiast nadleśniczy z rodziną zamieszkał w
nowo zbudowanym stylowym dworku, otoczonym dużym parkiem i ogrodem, który od
nowa założył nadleśniczy Borajkiewicz. 
s. 36 - 37 Po parcelacji majoratu koziegłowskiego w 1924 r.chłopom małorolnym w Rzeniszowie i Markowicach poprawiły się warunki
gospodarowania. W Rzeniszowie chłopi małorolni otrzymali w reformie rolnej po
kilka hektarów roli na spłatę w dogodnych warunkach. Około 20 osób małorolnych
założyło nowe gospodarstwa na polach byłego folwarku uzyskawszy równocześnie
pożyczki na postawienie domu i budynków gospodarczych. Znaczny areał pola
państwo przekazało dla Nadleśnictwa w Rzeniszowie, dla planowanej szkoły oraz
dla proboszcza w Koziegłówkach. W ten sposób Rzeniszów stał się większą wsią, której
gościniec przedłużył się o ponad kilometr aż do pól wojsławickich w kierunku
północnym. Stało się to dzięki temu, że rozparcelowane pola folwarku leżały
obok starej kolonii wsi Rzeniszów. Urząd Ziemski w Zawierciu planował przy
okazji parcelacji folwarku Markowic przeprowadzić komasację gospodarstw we wsi.
Część gospodarzy musiałaby przenieść się na nowe miejsca, czyli na parcele po
folwarku, gdzie powstałaby nowa kolonia przy drodze prowadzącej z Krusina do
Rzeniszowa. Każde gospodarstwo miałoby pole w jednym kawałku. Rząd dałby
pożyczki na przemieszczenie lub zbudowanie nowych domów i budynków
gospodarczych. Jednak chłopi, podburzeniu przez Michała Musialika, nie zgodzili
się na ten plan. Delegatem do parcelacji z ramienia gospodarzy z Markowic był Józef
Walo, a jego zastępcami Jan Kidawa i Piotr Walo. Chłopi najpierw korzystali z
dzierżawy pól „na pańskim”, a w 1924 roku otrzymali po 3 ha na własność za
niewielką opłatą realną. Rozparcelowany folwark w Koziegłowach powiększył
również tamtejsze gospodarstwa bez powstania nowego osiedla. Ostatni dziedzic
klucza koziegłowskiego Michał Pankratiew, ożeniony z Teofilą Mrozówną z
Mysłowa, przeniósł się do Przewodowa koło Pułtuska. Tam nabył z parcelacji
kilkanaście ha gruntów i pracował jako zwykły chłop. Jego syn Jan uważał się
już za Polaka i był wyznania rzymsko – katolickiego. Twierdził on, że jego
pradziad generał Pankratiew był z pochodzenia Grekiem. Razem z Michałem
Pankratiewem (1889 – 1942) osiedlił się w Przewodowie Teofil Froch (1877 –
1946) z Mysłowa, ożeniony z Urszulą siostrą pani Pankratiew. Syn Teofila
pracował u Pankratiewa jako służący w Przewodowie. 
s. 40 Największy sad drzewek szczepionych założył wlatach dwudziestych nadleśniczy Kazimierz Borajkiewicz. Obok pięknego nowego
dworku nasadził on również drzewa i krzewy parkowe. Był to wielki miłośnik i
przyjaciel lasu. Na „Wyrębisku” obok źródła z leczniczą wodą nasadził piękne
modrzewie, które do dziś (1999 r.) zdobią to uroczysko leśne. 
s. 54 W pierwszych latach niepodległości dalej działała prywatnaszkółka w domu Słonińskich dzierżawców folwarku rzeniszowskiego. Uczyła w niej
kuzynka Słonińskich nazywana „Rezydentką”. Dopiero po upaństwowieniu folwarku
około roku 1923 powstała szkoła powszechna.
s. 81 - 82 Biuro nadleśnictwa mieściło się w dawnym budynkudworskim nad rzeką Rzeniszówką. Obok dworku w Rzeniszowie nadleśniczy
Borajkiewicz założył park i duży sad owocowy. Po latach będąc już na emeryturze
kiedy odwiedził Rzeniszów i zobaczył, jak wysoko wyrósł modrzew zasadzony
własnoręcznie przez siebie, tak się wzruszył, że objął go rękoma i ucałował.
Nadleśniczy prowadził również gospodarstwo rolne. W czasie parcelacji folwarku
przydzielono Nadleśnictwu kilkanaście ha pola i łąk. Z dawnego folwarku
pozostała stodoła i duża zabytkowa drewniana obora, która spłonęła w latach
trzydziestych.
Za tę wiadomość podziękował(a): Andrzej Kuśnierczyk, Michał Mugaj, Teresa Łukasik

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 4 tygodni temu #40817 przez Kazimierz Góra
Witam.
Czy mógłby Pan podać imię Bogusławskiego i Piotrowskiego. Moja babka pochodzi z Bogusławskich a Piotrowski z Kuźnicy też jest wśród moich przodków. A gdzie można nabyć tą książkę.
Kazimierz

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 4 tygodni temu #40824 przez Krzysztof Łągiewka
Zacytowałem tylko fragmenty książek Władysłwa Frocha. On niestety nie podał imion Bogusławskiego i Piotrowskiego. Na szczęście zamieścił w przypisach źródło informacji. Co do Bogusławskiego: Archiwum parafii Koziegłówki, Akta chrztów 1769 - 1772, k. 80. A co do Piotrowskiego: Tamże, Akta chrztów z 28 października 1772 r. Należałoby w takim razie zajrzeć do tej księgi i być może tam będą podane ich imiona. 
Autor obu książek, Władysław Froch, zmarł 26.10.2004 r. Do jego książek można już chyba tylko dotrzeć w bibliotekach. 

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 3 tygodni temu #40825 przez Kazimierz Góra
Dziękuję za informacje.

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 3 tygodni temu #40833 przez Andrzej Kuśnierczyk
Inskrypcje z  zaniedbanegogrobowca właścicieli Osieka
na cmentarzu w Koziegłówkach:
Ignacy Nowodworski/żył lat 84/ zm. 28XI 1904 r/.z Grabowskich Maria/Nowodworska/żyłalat 30/zm.30 X 1863/Pokój ich cieniom/
Maniuś/synek Ignacego i Marii/Nowodworskich/ żył 5 miesięcy. zm. 29 III 1864
Karol Nowodworski/żył lat 90/zm. 8 I1883 r.
Za tę wiadomość podziękował(a): Krzysztof Łągiewka

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 3 tygodni temu #40835 przez Andrzej Kuśnierczyk
Kilka uwag po przejrzeniu indeksacjiparafii Koziegłówki ( z zasobów biblioteki TGZC na naszej
stronie).
Przede wszystkim znakomicieudokumentowani są właściciele młynów: młyn Biczek (wymieniony
w 1685), Burkocie vel Burkacz ( vel Burkot), Flak , Garus,
Grzybowski, Hadrzyn, Koclin, Koral, Lgocki, Oczko, Smardzów,
Winowno, Zabijak. Miałbym kłopot z precyzyjnym wskazaniem
lokalizacji, ale od czego nasz „wątek młynarski”?
Odnośnie do podnoszonej w wątkuziemiańskim kwestii szlacheckich rodzin w Mysłowie. Nie zawsze
pojawiają się w aktach adnotacje rozstrzygające o przynależności
do szlachetnie urodzonych. Niewątpliwe szlachectwo : Salomea
Twardowska (zm. 1740), Jadwiga Nieznańska (zm. 1743), Barbara
Trepczyna (zm.1746), Kazimierz Pruszyński vel Prószyński
(zm.1756), Wojciech Nieznański (zm.1762), Marianna Porębska
(zm.1794). Wśród par małżeńskich : Jan Tomaszewski ( ślub w
1689), Marianna z Suchowskich Cieszowska (1687), Zofia ze Skowronów
(Skowrońskich ?) Prószyńska (ślub 1716), Anna z Barwinowskich
Porębska (1718), Helena z Porębskich Newlińska (1721), Marianna
Trepczonka - Januszewska (ślub 1770) , Marianna z Świerczowskich
Guzowska (1777).Szlachta z księstwa siewierskiegoutrzymywała bliskie kontakty z rodzinami szlacheckimi Górnego
Śląska. 11 X 1723 r. właściciel Lubszy, August Ludwik hr. de
Pickler, wraz z Apolinarią Szędzimirowa z Koziegłów, był ojcem
chrzestnym u dziedziców Kamienicy Śląskiej Kazimierza i Marianny
Prószyńskich. Gdy ci sami małżonkowie Prószyńscy chrzcili córkę
Salomeę Elżbietę, zaprosili na chrzestnych Aleksandrę Kotwiczową
i Stanisława Trepkę (oboje z Pińczyc). Jan Prószyński zapraszał
na chrzestnych Skowrońskich z Mysłowa, w 1717 Stanisława a w 1721
Jakuba. Prószyńscy - podobnie jak Świerczowscy , Konopniccy czy
Porębscy z Mysłowic należeli do szlachty cząstkowej. To samo
dotyczyło Karlińskich i Malinowskich z Kamienicy Ślaskiej i
Kamieńskich Młynów – tuż za kordonem granicznym - tyle, że
nekropolią tychże był cmentarz w Lubszy (O tej cząstkowej
szlachcie wspomina w swych opracowaniach historyk Bernard Szczech)
Do szlacheckich rodzin w Mysłowienależy zaliczyć, oprócz Franciszka i Franciszki Konopnickich,
Kazimierza i Teresy Konopnickich, Jana i Salomei Januszewskich,
Piotra i Marianny Świerczowskich - także Jana Pozowskiego (w
indeksacji : Puzowski, Puszowski), który w 1685 wziął ślub z
Teresą Raczyńską (prawdopodobnie z Tuliszowa) oraz Jana
Pozowskiego, który w 1783 r. poślubił Agnieszkę Rygulską.
Zapewne też Andrzeja Ulejskiego (zm. 1746).Katastrofalna sytuacja ekonomicznaszlachty cząstkowej w II poł. XIX w. zmuszała często do
mezaliansów ( śluby z mieszczkami a nawet bogatymi chłopkami).
Wylegitymowanie się w Heroldii Królestwa Polskiego było bardzo
kosztowne, a tzw. nowe szlachectwo mogli otrzymać jedynie ci,
którzy pełnili funkcje urzędowe.
Na koniec spostrzeżenie: jakże różnisię w XVIII w. zasób nazwisk parafii Koziegłówki od zasobu w
sąsiednich Koziegłowach. Endogenne nazwiska dla tej pierwszej:
Kacuga, Świeboda, Okularczyk, Bereza, Rogala, Kruz, Kaim, Stuła,
Szmal, Reczek, Noszczyk, Typer, Torbus, Kumor, Turoń, Walo, Uchnast,
Sutor, Klauza, Surma, Zenderowski. Do dziś widać je na cmentarzu w
Koziegłówkach.
Za tę wiadomość podziękował(a): Michał Mugaj, Teresa Łukasik, Krzysztof Łągiewka, Beata Haras

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 3 tygodni temu #40838 przez Teresa Łukasik
Wymienione nazwiska w poście poniżej nadal funkcjonują w sąsiednich miejscowościach Koziegłówek, które wówczas należały do parafii Koziegłówki. Wspaniały wywód i ciekawostka dla poszukujących informacji o swoich rodach.

Pozdrawiam
Teresa Łukasik

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 3 tygodni temu #40840 przez Andrzej Kuśnierczyk
Załączniki:
Za tę wiadomość podziękował(a): Michał Mugaj

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 3 tygodni temu #40841 przez Andrzej Kuśnierczyk
Współczesny układ komunikacyjny rejonu Mysłowa  przydatny do  analizy dawnych stosunków  własnościowych. Nie znam z autopsji topografii terenu, gdzie funkcjonowało dawniej kilka dworów szlacheckich. Dopiero niedawno odkryłem Glinianą Górę i ciekawy punkt widokowy (na szukanie śladów kamieniołomów nie było już czasu).  
Za tę wiadomość podziękował(a): Michał Mugaj, Krzysztof Łągiewka

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 3 tygodni temu #40842 przez Krzysztof Łągiewka
Niestety nie natrafiłem nigdzie na stare mapy Mysłowa, które mogłyby nam pokazać, gdzie znajdowały się zabudowania dworskie poszczególnych rodzin. Sądzę, że jedynie tylko jakaś starsza osoba, której rodzina od pokoleń mieszka w Mysłowie, mogłaby nam powiedzieć, gdzie znajdowały się zabudowania dworskie i do jakich rodziny należały i czy jeszcze cokolwiek z tego pozostało. Być może w Mysłowie żyją jeszcze potomkowie niektórych rodzin i któregoś dnia odezwą się na naszym forum podając nam wiadomości o swoich przodkach i miejscach ich zamieszkania. 
Za tę wiadomość podziękował(a): Michał Mugaj

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 3 tygodni temu #40845 przez Teresa Łukasik
Mam pytanie:  czy dwór który znajduje się w Osieku był tylko tam i jest utożsamiany również  z Mysłowem, czy drugi był w Mysłowie? Mój 3x pradziadek Błażej Wieruszowski  był kowalem we dworze w Mysłowie a mieszkał w Osieku.

Pozdrawiam
Teresa Łukasik

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 3 tygodni temu #40847 przez Andrzej Kuśnierczyk

Plik załącznika:

Nazwa pliku: Reszkowie.doc
Wielkość pliku:15 KB
undefined
Załączniki:
Za tę wiadomość podziękował(a): Michał Mugaj, Teresa Łukasik, Krzysztof Łągiewka

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 3 tygodni temu #40849 przez Andrzej Kuśnierczyk
Mysłów. Nazwy topograficzne , nazwypól i łąk.
Rok 1598 (wizytacja )Pleban w Koziegłówkach posiada role wpięciu miejscach :
łan roli w miejscu zw. Chłodówkarozciągający się od wsi Mysłów aż do drogi Lgockiej [do Lgoty]
o długości 8 stajań i szerokości 8 zagonówrolę na polu Chybem [Chybie]rozciągająca się od granic Mysłowa do granic wsi Rzeniszów o
długości 10 stajań i szerokości 10 zagonówrolę w miejscu zw. Podolaczka[Podełączka?] o długości 8 stajań i szerokości około 13
zagonów, rolę w miejscu zw. Podebicem [Poddębice] o długości 4
stajań i szerokości około 14 zagonów,
rolę w miejscu zw. Cieńczyń odługości 7 stajań i szerokości 7 zagonów.
Ma też łąkę w miejscu zw.Mysłowska, inną łąkę przy końcu wsi Koziegłówki i 2 sadzawki.
Do parafii przynależą wsie:Koziegłówki, Lgota, Rzeniszów, Markowice, Winowno, Mysłów,
kuźnica zw. Frankowska i 4 młyny leżące za mostem.
(Źródło: Jacek Laberschek, hasło:Koziegłówki, SGH)
Za tę wiadomość podziękował(a): Michał Mugaj, Teresa Łukasik, Krzysztof Łągiewka

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 3 tygodni temu #40850 przez Andrzej Kuśnierczyk
W 1430 Krystyn Koziegłowski odstąpiłsołtysowi Wojciechowi z Koclina sołectwo w Lgocie.
Do sołtysa należy 1/3 opłatsądowych, prawo polowania w dziedzinach Lgota i Mysłów zpsami, jastrzębiami, krogulcami, [sieciami] na ptactwo, zające i
inną drobną zwierzynę, ale nie na jelenie, dziki i inną grubą
zwierzynę [zastrzeżoną dla Koziegłowskich]. Sołtys obowiązany
jest do służby wojskowej u boku Koziegłowskich z kuszą na koniu
wart. 3 grz. i płacenia 1 wiard. tytułem obiednego. Kmiecie mają
płacić dziedzicowi po 10 sk. szer. gr z łanu czynszu na św.
Michała [29 IX], dawać po 2 koguty na Wniebowzięcie NMP [15 VIII],
po 20 jaj na Wielkanoc, mają wiosną i jesienią odrabiać jutrzyny,
orać, obsiewać i zbierać, odrabiać pomocne (pomoczne), przez 3
dni w roku kosić łąki pańskie, grabić siano, kosić je i zwozić.
Mieszkańcy mają odpowiadać wg prawa magdeburskiego przed
sołtysem, a ten przed dziedzicem. Sołtys uzyskuje 40 drzew na
założenie barci z tej strony rzeki Warty, gdzie znajdują się
posiadłości Krystyna(Źródło: Jacek Laberschek, hasłoLgota w SGH)
Za tę wiadomość podziękował(a): Michał Mugaj, Teresa Łukasik, Krzysztof Łągiewka

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 3 tygodni temu #40851 przez Andrzej Kuśnierczyk
1524 Filip i Jędrzej Cieszowscy(Czyessowsczy) zastawiają za 230 fl. pol. szwagrowi Stanisławowi
Ujejskiemu wsie Pieńczyce [dziś Pińczyce] i Koclin, przeznaczając
te pieniądze na spłacenie macochy Zofii niegdyś Cieszowskiej z
sumy oprawionej jej na Pieńczycach, Koclinie i Mysłowieoraz dodatkowo zapisują na Pieńczycach i Koclinie siostrze Annie
żonie Ujejskiego 105 fl. pol. posagu, oświadczając, że przy
wykupie tych wsi winni uiścić Ujejskiemu łącznie 335 fl. Jeśli
to uczynią, wówczas Ujejski zapisze ż. Annie 400 fl. pol. posagu i
wiana na swych dobrach ;
1534 Jędrzej Cieszowski pod wadium 300fl. ustępuje za 600 fl. pol., za konia i za 7 „miar sukna
purpuriańskiego” Mikołajowi Mirzowskiemu wsie Pieńczyce i
Koclin. Mirzowski zeznaje na rzecz Cieszowskiego, że dożywotnio lub
do czasu posiadania [przez niego] Mysłowa ...mają [poddani?] wolny wyrąb drzewa na opał, nie szkodzącstarodawnym granicom. Cieszowski ma przekazać dokumenty dotyczące
tych dóbr. Stan. Ujejski szwagier Cieszowskiego zgłasza po żonie
[Annie] prawo bliższości do tych dóbr. Później bp krak.
przysądza Ujejskiemu bliższość, a ten zwraca Mirzowskiemu 600 fl.
pol. i 35 fl. jako równowartość za konia i sukno. Cieszowski
zeznaje, że Ujejski zadość uczynił mu za dobra, a sędzia ziemski
siewierski wyrokuje, że zapis w księdze na rzecz Mirzowskiego
będzie odtąd służył Ujejskiemu
(Źródło: Jacek Laberschek hasłoKoclin w  SGH)

W świetle przytoczonych przez dr. Jacka Laberscheka faktów należy uznać, że to Cieszowscy byli  w XVI w. jedynymi  dziedzicami Mysłowa, jednak już wtedy zaczęły się podziały, których efektem jest  rozdrobnienie majętności, tak dobrze widoczne już  u schyłku XVIII w.  
Za tę wiadomość podziękował(a): Michał Mugaj, Teresa Łukasik, Krzysztof Łągiewka

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 3 tygodni temu #40852 przez Anna Chmielowska
W 1828 roku dziedzicem Mzurowa  był Jan Lochman.
Anna
Za tę wiadomość podziękował(a): Krzysztof Łągiewka

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 3 tygodni temu #40856 przez Krzysztof Łągiewka
W Osieku był na pewno dwór. Położony w Osieku przy ulicy Słonecznej 11/13. Mysłów natomiast podzielony był na cztery części. Opisałem dobra Mysłów na stronie 9. W 1865 r. Mysłów A posiadał powierzchnię - 17 mórg, Mysłów B - 18 mórg, Mysłów C w 1829 r. został nabyty przez właścicieli dóbr Osiek i jego powierzchnia nie jest znana, Mysłów D - 68 mórg. Sądzę, że jakiś dwór znajdował się na pewno w Mysłowie D. Natomiast w Mysłowie A i B może i były jakieś dworki, ale chyba nie pracował tam żaden kowal. Były to wnioskując z powierzchni niewielkie gospodarstwa, których właściciele nie mieli potrzeby zatrudniania kogokolwiek, może ewentualnie dorywczo w czasie żniw. Kowal raczej nie miałby tam za wiele pracy. Pani przodek kowal Błażej Wieruszowski mógłby ewentualnie być zatrudniony w Mysłowie D, bo to już był większy majątek. Nie wiem jaka była powierzchnia Mysłowa C, ale pewnie i tam istniał jakiś dworek i zabudowania. Po kupnie Mysłowa C przez właścicieli dóbr Osiek, zabudowania dworskie Mysłowa C mogły zostać pozostawione. Jeżeli był to duży majątek, to kowal mógł być tam zatrudniony. Pani przodek mógł więc jak podejrzewam być kowalem w Mysłowie C lub Mysłowie D.
Za tę wiadomość podziękował(a): Michał Mugaj, Teresa Łukasik

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 2 tygodni temu #40897 przez Tomek Janas
Pińczyce

Władysław Froch był też współautorem opracowania pt. "Z dziejów parafii Koziegłówki od wieku XVIII do końca XX", w którym zawarł m.in. informacje pochodzące z pracy ks. Wacława Stępnia pt. "Parafia Stare Koziegłowy czyli Koziegłówki.  Rys historyczny od średniowiecza do końca XIX wieku". 

Autorzy wspominają tam o Mirzowskich (Mikołaj Mirzowski herbu Gryf) i Ujejskich (Stanisław Ujejski występujący w 1560 roku i Maryla żona Filipa Ujejskiego, która w 1607 roku bierze udział w procesie sądowym - nie wspomniano czego proces dotyczył). Dalej można przeczytać:

" Po Ujejskich przeszły dobra pińczyckie w posiadanie KOTWICÓW, którzy trzymają je do połowy XVIII wieku. W roku 1729 spotykamy Dominika i Bonawenturę - synów Dominika Kotwica podsędka siewierskiego. Obok Kotwiców występują w Pińczycach MISZOROWIE i ŚWIĘTOSŁAWSCY. Kim byli Miszorowie, nie wiemy, może dzierżawcami tak, jak w 1574 r. dzierżawcą był JANOWSKI. Między rokiem 1637 a 1639 toczy się spór o udział w sukcesji pińczyckiej między Anną PAWĘCKĄ - żoną Stefana ORZANOWSKIEGO, córką Katarzyny GIEBUŁTOWSKIEJ i Wawrzyńca Pawęckiego z Dorotą z Wronowa, wdową po Janie Kotwicu, dożywotnią właścicielką Pińczyc oraz z Zofią, córką Jana Kotwica, a żoną Piotra Świętosławskiego. W 1751 r. spotykamy nowego właściciela dóbr pińczyckich, mianowicie Michała KLIMOWICZA, cześnika smoleńskiego. Zmarł on w Kielcach w dniu 17 marca 1752 r. Około roku 1771 dziedzicem Pińczyc jest Bohusz Wojucki burgrabia zamku krakowskiego. Pod koniec wieku XVIII Pińczyce przechodzą w ręce rodziny Bontanich pochodzenia włoskiego  [...] Karolina z Bontanich wyszła za mąż za Jana Kazimierza Stojowskiego herbu Jordan, posła i marszałka oraz sędziego pokoju. Był on dziedzicem Pińczyc już w 1819 roku. Zmarł 16 października 1837 r. przeżywszy 56 lat. Jego żona Karolina zmarła w 1863 r. Pozostawili oni trzech synów: Kazimierza, Michała i Józefa. Obszerniejsze wiadomości o rodzinie Bontanich spotykamy w pracy Heleny Polaczkównej pt.: "Szlachta na Siewierzu biskupim"."     

W Pińczycach znajduje się dawna kaplica dworska, nad której wejściem znajduje się (chyba do dziś, choć nie jestem pewien) napis: "Ta Świątynia Pańska wystawiona na Chwałę Boga w Trójcy Św. Jedynego i na Cześć Św. Michała przez Jana Kazimierza i Kasyldę Bontaniów w roku 1784. Restaurowana przez Jana Nepomucena i Karolinę z Bontaniów Jordan Stojowskich w roku 1834".  
Za tę wiadomość podziękował(a): Michał Mugaj, Teresa Łukasik, Krzysztof Łągiewka

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 2 tygodni temu #40898 przez Andrzej Kuśnierczyk

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 2 tygodni temu #40899 przez Tomek Janas
Mysłów, Osiek

Jeżeli chodzi o Mysłów i Osiek to we wspomnianym przez mnie wyżej opracowaniu można dowiedzieć się, że:

"Z Mysłowa powstały kolonie: Osiek, Brzeziny. [...] Ziemi włościańskiej było 102 morgi. Folwark miał 5 domów i 660 morgów ziemi. Osiek był dworem dziedziców Mysłowa." 

Autorzy opracowania wymieniają następujące nazwiska szlacheckie powiązane z Mysłowem (które pojawiają się już w tym wątku)
- Wincenty, Wojciech CIESZOWSCY (koniec XVI wieku)
- Jan CIESZOWSKI, Jadwiga ZAGAROWSKA, Anna CIESZOWSKA, Wojciech i Barbara JACKOWSCY (1638)
- Adam i Franciszek PORĘBSCY, Jan RACZYŃSKI, Aleksander NIEZNAŃSKI z żoną Elżbietą CIESZOWSKĄ, Katarzyna CIESZOWSKA z mężem Samulem NIECIECKIM, Jan CIESZOWSKI, Zofia STARUCHOWA córka "uczciwego" Andrzeja STARUCHOWSKIEGO (1670)
- Władysław TWARDOWSKI  z żoną Ewą MASŁOMIĘCKĄ córką Wojciecha SARNOWSKIEGO dziedzica cząstki Mysłowa, Kazimierz CZARNECKI  z żoną Anną RACZYŃSKĄ

O szlachcie na Mysłowie piszą tak:
"Mysłów był zamieszkały przez zubożałą szlachtę [...] ta szlachta była bardzo biedna, obłożona długami, wyzbywająca się ziemi, lub dająca ją w zastaw za długi. Mało różniła się od chłopów, nie umiała pisać."

"W 1677 roku następuje podział Osieka i części wsi Mysłów. Uczestniczy w nim Katarzyna Nieciecka z domu Cierzkowska I voto żona Stanisława Czarneckiego, II voto Samuela Niecieckiego, poza nią występuje w sądzie Anna Jackowska i Marianna Twardowska. W roku 1691 dziedzicami części Mysłowa są: Franciszek Porębski, Jan Raczyński, Stanisław i Wojciech Ciszowscy, Stefan Nieznański, Anna Krasuska, Władysław Twardowski, Kazimierz Czarnecki. [...] Na początku XVIII wieku mamy nowe nazwiska szlachty mysłowskiej: Piotr i Wojciech Skowrońscy oraz ich ojciec Błażej jako dziedzice tzw. Krasuszczyzny; Stanisław z Lgoty Lgocki skarbnik łęczycki, Teresa Pożarowska, Wincenty Miklaszewski, Stefan, Kazimierz i Wojciech Konopniccy, Franciszek i Piotr Porębscy, Sebastian Mszański, Jan Januszewski. W 1819 występuje jeden właściciel Osieka z przyległością Koclina i Mysłowa z Brzezinami - Józef Syrokomla Karoński, sędzia pokoju okręgu północnolelowskiego."

W starym kościele w Koziegłówkach znajdowała się tablica nagrobna Karońskiego:
"Józef Syrokomla Karoński Kawaler orderu św. Stanisława, dziedzic dóbr Osiek, zasłużony w kraju długoletnim sprawowaniem urzędów komorowych obywatelskich w rządzie Pruskim, Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego. Przeżywszy lat 56 umarł w Osieku dnia 4 marca 1830 r. Pozostała żona Marianna z Paciorkowskich Karońska wraz z synem Romanem, córką Matyldą, najlepszemu mężowi i ojcu poświęcając pomnik wiecznej pamięci, żalu, prosząc o pobożne westchnienie za duszę jego"            

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 2 tygodni temu - 1 miesiąc 2 tygodni temu #40905 przez Teresa Łukasik
Pińczyce
Panie Tomku, kaplica dworska przekształcona w kościół w 1903 roku pod wezwaniem Św. Michała istnieje do dzisiaj i jest użytkowany jako kaplica przed pogrzebowa. Napis jest do dzisiejszego dnia i znajduje się nad wejściem do kościółka. W ostatnich latach został odnowiony na zewnątrz. Wewnątrz znajdują się wmurowane na ścianie kościoła epitafia i jedno z nich dot. Stojowskich.

Pozdrawiam
Teresa
Załączniki:
Za tę wiadomość podziękował(a): Krzysztof Łągiewka, Tomek Janas

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

1 miesiąc 3 dni temu #40972 przez Krzysztof Łągiewka
Posiadam pewne informacje na temat dóbr Pińczyce i ich właścicieli w XIX i XX wieku. Wkrótce szczegółowo je tutaj opiszę. Pisząc w skrócie to Stojowscy sprzedali Pińczyce w 1872 r. Ostatnimi właścicielami byli Zaborowscy, Ambroży, a następnie jego syn Zygmunt. Obaj wyprzedawali chłopom mniejsze i większe areały z dóbr. W 1906 r. miała miejsce ostatnia parcelacja dóbr, która zakończyła funkcjonowanie majątku Pińczyce jako zwartej posiadłości ziemskiej. 
Byłem raz w Pińczycach, ale kaplica oczywiście była zamknięta. Nie wiedziałem nawet, że wewnątrz znajdują się jakieś epitafia. Czy ktoś może posiada ich fotografie i mógłby je zamieścić na forum? Ewentualnie czy ma ktoś może możliwość wejścia do kaplicy i ich sfotografowania? Może teraz przy okazji Wszystkich Świętych kaplica ta będzie otwarta? 
Za tę wiadomość podziękował(a): Jerzy Bartnicki, Michał Mugaj

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

3 dni 11 godzin temu - 3 dni 11 godzin temu #41214 przez Tomasz Baryła
Artykuł p. Krzysztofa Łągiewki "Spis ziemian..."w okresie 1918 – 1930 zawiera dane: Przeworski Mieczysław – Kotowice Mirów 147 ha, gm. Włodowice Powiat Zawiercie (część północna)
Dawny folwark Kotowice-Mirów po II wś był leśniczówką, a teraz znów jest własnością prywatną, położoną w gminie Żarki, pow. myszkowski.W latach 30-tych XX w. dzierżawcą folwarku od M. Przeworskiego był Rudolf Fuchs, który umarł w nim w roku 1936. Rudolf opisany jest na stronie internetowej przez spokrewnionego z nim Tadeusza Fuchsa mefuxe.pl/?page_id=139
Ale co się stało z Mieczysławem Przeworskim? Czy ktoś z Państwa interesuje się szczególnie tym terenem, osobami mieszkającymi tam/będącymi właścicielami w przeszłości (daleko przed II wś)? Czyli mam na myśli obecne wsie:
Kotowice w gm. Żarki, dawniej w gm. Włodowice 
oraz Mirów w gm. Niegowa (ten z odbudowywanymi/remontowanymi obecnie ruinami zamku), dawniej w gm. Włodowice.
Za tę wiadomość podziękował(a): Krzysztof Łągiewka, Anna Chmielowska

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

2 dni 19 godzin temu #41217 przez Tadek Kowalski
WItam!
Osobiście nie interesuję się tymi okolicami, ale przy okazji badania historii swojej miejscowości mogę podać pewne szczegóły dot. Kotowic i Mirowa. Rok 1762 - Walenty Męciński nabywa od ks. Hilarego Wierciszewskiego, plebana w Gołaczewch, 1/2 dóbr wsi Cieślina. Na mocy umowy zastawnej ks. Hilary Wierciszewski zostaje wtedy arendarzem zastawnym dóbr Kotowic i Mirowa. W 1772 roku ks. Wierciszewski zrzeka się prawa zastawnego na rzecz swojego siostrzeńca Tomasza z Sulewa Sulewskiego.
Poniżej zapis jego intromisji z dnia 23.06.1772 roku: 
"(23.06.1772 r.)
Woźny generalny koronny JanPiekarczyk wraz z dwoma szlachcicami Jakubem Dąbrowskim i Karolem Głębockim
dokonał urzędowej intromisji (wprowadzenia) Tomasza z Sulewa Sulewskiego do
dóbr Kotowice, jako głównych, oraz do dóbr Mirów, jako do dóbr Kotowice
należących. Ks. Hilary Wierciszewski zrzekł się i ustąpił na rzecz swojego
siostrzeńca Tomasza z Sulewa Sulewskiego z województwa mazowieckiego, z ziemi
wiskiej, z prawa zastawnego do tych dóbr oraz zapisu cesji 20.000 florenów
polskich wynikającego z umowy zawartej z Walentym Męcińskim w dniu 23.06.1763
roku przy sprzedaży dóbr Cieślina. Intromisji Sulewskiego do wspomnianych dóbr
nikt się nie sprzeciwiał.".
Dużo .... dużo więcej będzie na mojej stronie internetowej: www.cieslin.pl - tylko trzeba poczekać - na razie jestem w 1734 roku (jeśli chodzi o XVIII wiek). Pozdrawiam!
Tadek
Za tę wiadomość podziękował(a): Krzysztof Łągiewka, Tomasz Baryła

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

2 dni 11 godzin temu - 2 dni 11 godzin temu #41224 przez Tomasz Baryła
Bardzo dziękuję za odpowiedź, stronę przejrzę oczywiście!

Co do przejścia wsi Kotowice z rąk rodziny Męcińskich do rodziny wymienionego w parafialnych spisach ludności 1790/1791 Andrzeja Kiełczewskiego, to na razie danych nie mam - w sensie jak do tego doszło i czy między Męcińskimi a Kiełczewskim nie było jakichś innych właścicieli. Opierając się tylko na dotychczasowych książkach dotykających lekko tego tematu oraz na ustaleniach kilku znajomych skupionych wokół Forum Jurajskiego www.forumjurajskie.pl   (dział Historia i zabytki regionu, a w nim wiele różnych tematów dyskusyjnych), to mam mniej więcej , w dużym stopniu ogólności, tak:

Około roku 1608 Kotowice wraz z całymi dobrami Żarki od kolejnego z Myszkowskich (Aleksandra) kupił Jan Koryciński herbu Topór. Po nim właścicielem został jego syn Stanisław Koryciński. W latach 1649-1651 Stanisław sprzedał dobra żareckie swojemu kuzynowi Wojciechowi Kazimierzowi Męcińskiemu. Poza Kotowicami i Żarkami w ich skład wchodziły wtedy wsie Leśniów, Mirów, Łutowiec, Moczydła i Postaszowice. Ponad sto lat później Kotowice nadal znajdowały się w posiadaniu rodziny Męcińskich, a ich właścicielem, wraz z kilkunastoma wsiami oraz miasteczkami Żarki i Włodowice był Wojciech Męciński, który zmarł w 1753 r.

Po nim dobrami podzielili się jego synowie Walenty (zm. 1790) i Adam, który zmarł w 1805 r. w pałacu we Włodowicach – przyp. red.). Część dóbr pozostała po Adamie  przeszła pod tymczasową własność jednego z trzech jego synów – Wojciecha. Według umowy między braćmi: Wojciechem, Stanisławem i Janem dobra żareckie miały przypaść temu ostatniemu. Bracia byli zaangażowaniu w tworzenie sił zbrojnych i administracji napoleońskiej na naszych ziemiach w latach 1806-1814 . Od roku 1832 właścicielem dóbr żareckich został Piotr Steinkeller (źródło: 6, str. 37-58).

Spis ludności 1790/91

Jednak już w latach 1790-1791 podczas spisu ludności parafii rzymsko-katolickiej we Włodowicach odnotowano, że Kotowice znajdują się „w posesyi” Wielmożnego JMĆ Pana Andrzeja Kiełczewskiego Szambelana Jego Królewskiej Mości (źródło: 9). Inna wersja jego tytułu to „szambelan kowalewski” (źródło: 13, str. 738).

Kiełczewscy

Andrzej Kiełczewski (w roku 1790 lat 46) mieszkał we dworze w Kotowicach z żoną Zuzanną (lat 38) oraz córkami Magdaleną lat 12, Anną lat 9 i Honoratą lat 6. Poza nimi zamieszkiwało 11 służących, w tym cztery kobiety i siedmiu mężczyzn. Tylko niektórym przypisano kompletne imiona i nazwiska: Maryanna Giżicka lat 22, Anna Żebroska lat 50, Jan Oszowski (?) lat 19, Kazimierz Wąsat lat 20, Franciszek Głąbik lat 18. Pozostałych wymieniono tylko z imion i wieku: Maryanna lat 20, Katarzyna lat 20, Tomasz lat 40, Kazimierz lat 24, Piotr lat 15, Felicyan lat 20 (źródło: 9).

Kiełczewscy byli także współdziedzicami dóbr Rożny (Rożny to dziś wieś w powiecie radomszczańskim, woj. łódzkie – przyp. red.). Żona Andrzeja (Zuzanna) pochodziła z rodziny Domaniewskich. Zmarła w Rożnach 10 maja 1808 r. Andrzej umarł także tam - 6 marca 1819 r. Wymieniona w spisie ich córka Magdalena (ur. około 1785 w Kotowicach), 28 maja 1819 r. w Radomsku wyszła za mąż za Sebastiana Baltazara Kacpra Ujejskiego h. Gryf. Dzieci tej pary to Franciszek Leon ur. w Rożnach pow. radomski w 1831 r. oraz   Wiktoryn Tomasz ur. w Radomsku w 1824 r. 

Poza dziećmi wymienionymi w spisie, w roku 1794 w Kotowicach urodziła się kolejna córka Andrzeja i Zuzanny Kiełczewskich: Antonina Agnieszka. Została żoną Jana Ujejskiego h. Gryf, (brata wspomnianego wyżej Sebastiana – męża Magdaleny) urodzonego w Kwaśniowie pow. olkuski w 1796 r., późniejszego obrońcy przy „Sądzie Pokoju Pow. Radomskiego”. Ślub Anny i Jana odbył się w Radomsku 15 lipca 1819 r. Dzieci tej pary rodziły się już w Radomsku i w Płoszowie koło Radomska: Pantaleon Ignacy 1824, Marian Ksawery 1828, Wacław Michał Julian 1829, Florentyna Helena 1821, Marianna Ludwika Kasylda 1831, Karolina Józefa 1834 (źródło: 13, str. 738-739).

Rodziny chłopskie

Wspomniany już spis ludności zawiera dane 28 wiejskich rodzin mieszkających na 25-ciu ponumerowanych posesjach (domach). W trzech przypadkach pod jednym numerem posesji umieszczono rodzinę wiejską i rodzinę komorniczą (numery 5, 7 i 25), a w jednym przypadku (nr 10) wymieniono tylko komorników. Rodziny komornicze obejmowały chłopów nie posiadających nawet w warunkach pańszczyzny „własnego” domu, mieszkających u innych rodzin, w tym oczywiście także spokrewnionych z nimi, utrzymujących się z różnej pracy najemnej.

W domach wiejskich w roku spisu (1790) mieszkali:

1. Maci Kowal lat 43, żona Gertruda lat 36 i dzieci: Woyciech lat 12, Zuzanna lat 9, Maryanna lat 7, Marcin lat 4.
2. Antoni Maladyn lat 20,  żona Teresa lat 36, i dzieci: Mikołay lat 10, Maryanna lat 6, Lucyna lat 2. W tym samym domu także służąca Franciszka lat 20 i syn Walenty lat 3.
3. Jędrzy Skorupa lat 46, żona Maryanna lat 36 i dzieci: Ewa lat 14, Mikołay lat 12, Ewa lat 4, Maryanna lat 2.
4. Floryan Labocha lat 48, żona Agata lat 30 i dzieci: Bartłomi lat 18, Antoni lat 15, Salomea lat 13, Benedykt lat 3.
5. Woyciech Zamora lat 73, żona Elżbieta lat 78. Pod tym samym numerem w „domu komorniczym” mieszkali: Klemens Zamora lat 30 (syn Woyciecha), żona Tekla lat 20, ich córka Helena lat 1 i służąca Anna lat 40.
6. Jan Radosz lat 50, żona Petronella lat 34 i dzieci: Stanisław lat 20, Grzegorz lat 16, Jan lat 7 oraz służąca Maryanna lat 20.
7. Błazy Lamch lat 34 i żona Zofia lat 26. Pod tym samym numerem w „domu komorniczym” Antoni Lamch lat 28, żona Kostancya lat 20, córka Magdalena lat 2 oraz służąca Franciszka lat 22.
8. Melchior Janoszka lat 46, żona Anna lat 38 i dzieci: Jakub lat 15, Franciszek lat 6, Józef lat 4, Maryanna lat 2 oraz służąca Franciszka lat 22.
9. Jan Kaleta lat 28, żona Tekla lat 25 i dzieci: Małgorzata lat 10 i Idzi lat 7.
10. „Komor” Tomasz Mucha lat 30, żona Katarzyna lat 28 i służący Józef lat 10.
11. Kazimierz Wąsat (Wąsal?) lat 33 i żona Jadwiga lat 28.
12. Adam Biały (Białyk?) lat 26, jego matka Katarzyna lat 46 i siostry: Anna lat 15, Klara lat 12.
13. Stanisław Peryga (?) lat 30, żona Barbara lat 24 oraz dzieci: Dominik lat 3, Marcin lat 1.
14. Jan Czyż lat 74, żona Helena lat 55 oraz Maci Czyż (syn Jana) lat 25 i żona jego Tekla lat 18.
15. Walenty Skałka lat 50, żona Franciszka lat 48, dzieci: Wawrzyniec lat 18, Jadwiga lat 12, Maryanna lat 10, Jan lat 5 oraz komornica Magdalena lat 32 i córka Maryanna lat 5.
16. Jędrzy Gorzckoski (?) lat 36, żona Zofia lat 25 i dzieci: Stanisław lat 4, Józef lat 2.
17. Szczepan Bozek lat 30 i żona Zofia lat 28.18. Antoni Haładus lat 30, żona Maryanna lat 25, dzieci: Franciszek lat 5, Katarzyna lat 3, Ulianna lat 1.
19. Antoni Kuron lat 48, żona Apolonia lat 42 i córka Maryanna lat 5.
20. Jan Labocha lat 50, żona Magdalena lat 43, i dzieci: Franciszek lat 23, Jakub lat 18, Ewa lat 11, Szymon lat 9.
21. Kacper Bozek lat 40, żona Anastazya lat 38, syn Filip lat 3 i służąca Helena lat 25.
22. Filip Jarząbek lat 56, żona Barbara lat 42, służący Józef lat 20 oraz bez określenia statusu społecznego i rodzinnego (być może rodzina służącego Józefa): Maryanna lat 18, Zofia lat 8.
23. Paweł Zamora lat 53, żona Maryanna lat 40, dzieci: Gertruda lat 15, Katarzyna lat 13, Tomasz lat 10.
24. Izydor Suchan (Suchar?) lat 40, żona Kunegunda lat 52, dzieci: Barbara lat 19, Tomasz lat 7.
25. Paweł Wąsat (Wąsal?) lat 72, żona Magdalena lat 40. Pod tym samym numerem „dom komorniczy”: Michał Buczak lat 68, żona Lucya lat 72.

Łączna liczba ludności katolickiej wg spisu parafialnego z 1790 r. to: 135 osób (w tym 68 kobiet i 67 mężczyzn), rok później liczba ludności wzrosła odpowiednio do 74 osób płci męskiej i 74 płci żeńskiej.– źródło: 9.

Spis ludności z roku 1790 nie zawiera informacji o miejscu zwanym Folwark Kotowice-Mirów. Jest tam "Dwór Kotowice", który jest (był - nie ma po nim śladu już) w zupełnie innym miejscu niż zachowany do dziś dawny Folwark Kotowice-Mirów.

ŹRÓDŁA wg NUMERACJI:

6. Szpak Jacek, „Właściciele klucza żareckiego do 1828 roku. Zarys działalności”, w: „Zeszyty Myszkowskie” Nr 3 rok 2016, wyd. Urząd Miasta Myszkowa 2016.
7. Durka Jarosław, „Kariera I upadek Piotra Antoniego Steinkellera (1799-1854)”, w: Czabański Adam (red.),  “Poznańskie zeszyty humanistyczne”, nr XIII, wyd. Poznań 2009.
9. Spis ludności województwa krakowskiego z lat 1790-1791, III parafie powiatu lelowskiego na literę R-Z, Archiwum Narodowe w Krakowie, sygnatura akt 29/30/0/3/49, dostępne poprzez www.szukajwarchiwach.pl , skany dot. parafii Włodowice numery290-359.
13. Sęczys Elżbieta, „Szlachta wylegitymowana w Królestwie Polskim w latach 1836-1861”, wyd. Warszawa 2007.
Za tę wiadomość podziękował(a): Krzysztof Łągiewka

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

Czas generowania strony: 0,000 s.